Chi phí du học Hàn Quốc năm đầu gồm ba phần: các khoản trước khi bay (hồ sơ, giấy tờ, visa, vé máy bay), chi phí học tập (học phí hệ tiếng hoặc học phí đại học, phí nhập học, sách vở) và chi phí sống (nhà ở, ăn uống, bảo hiểm y tế, đi lại, điện thoại, mùa đông). Tổng số phụ thuộc mạnh vào ba lựa chọn: trường công hay tư, ngành khoa học xã hội hay kỹ thuật, nghệ thuật, và sống ở Seoul hay thành phố vùng.
Vì học phí mỗi trường công bố riêng và thay đổi theo năm, cách đáng tin nhất không phải hỏi "đi Hàn hết bao nhiêu" mà là tự cộng từ bảng học phí của chính trường bạn chọn. Bài này liệt kê đủ các khoản, giải thích khoản nào cố định, khoản nào co giãn, chỉ ra những chi phí hay bị quên, và đưa một mẫu bảng để gia đình tự điền. Các con số trong bài, nếu có, đều là ví dụ giả định để minh hoạ cách tính.
Các khoản cấu thành và cách lấy số thật
Bảng dưới gom các khoản theo ba nhóm. Cột cuối chỉ chỗ lấy số đúng cho năm bạn đi.
| Khoản | Đặc điểm | Lấy số ở đâu |
|---|---|---|
| Phí hồ sơ, hợp pháp hoá, dịch thuật, khám sức khoẻ | Trả một lần ở Việt Nam | Báo giá của nơi dịch, cơ quan hợp pháp hoá, bệnh viện được chỉ định |
| Phí visa, vé máy bay một chiều | Trả một lần, vé biến động theo mùa | Hướng dẫn visa hiện hành, giá vé thời điểm đặt |
| Học phí hệ tiếng | Tính theo khoá khoảng 10 tuần, thường đóng theo kỳ hai khoá | Thông báo tuyển sinh của viện ngôn ngữ |
| Học phí đại học | Tính theo học kỳ, khác nhau theo trường và khối ngành | Bảng học phí năm hiện hành của trường, mục dành cho sinh viên quốc tế |
| Phí nhập học | Trả một lần khi vào hệ cử nhân hoặc sau đại học ở nhiều trường | Thông báo tuyển sinh du học sinh |
| Ký túc xá hoặc thuê phòng | Ký túc xá tính theo học kỳ; thuê ngoài thường có tiền đặt cọc và tiền tháng | Trang ký túc xá của trường; tin cho thuê khu quanh trường |
| Bảo hiểm y tế | Du học sinh thuộc diện tham gia bảo hiểm y tế quốc gia, đóng hằng tháng | Thông báo của Cơ quan bảo hiểm y tế quốc gia Hàn và phòng quốc tế của trường |
| Ăn uống, đi lại, điện thoại, sinh hoạt | Co giãn theo thói quen và thành phố | Hỏi sinh viên đang học tại trường, so với chi tiêu thực tế sau vài tháng |
Khoản dễ bị tính thiếu nhất là phí nhập học và tiền đặt cọc thuê phòng, vì chỉ trả một lần nên không nằm trong "chi phí hằng tháng" mà người đi trước hay kể. Khoản dễ bị tính thừa là ăn uống, vì nhiều sinh viên nấu ăn và dùng nhà ăn trường, chi tiêu thấp hơn mức ăn ngoài.
Học phí: vì sao chênh nhau nhiều giữa các trường
Học phí đại học ở Hàn chênh theo ba trục. Trục thứ nhất là loại trường: đại học quốc gia và trường công của địa phương thường có học phí thấp hơn trường tư, vì được ngân sách nhà nước hỗ trợ. Trục thứ hai là khối ngành: các ngành khoa học xã hội, nhân văn thường thấp nhất, kỹ thuật và khoa học tự nhiên cao hơn, nghệ thuật, thể thao, y dược thường cao nhất do cần xưởng, phòng thí nghiệm, thiết bị. Trục thứ ba là chính sách riêng cho sinh viên quốc tế: có trường thu ngang sinh viên Hàn, có trường thu khác.
Học phí hệ tiếng thì ít chênh hơn giữa các trường cùng khu vực, nhưng trường ở Seoul thường cao hơn trường vùng. Một năm hệ tiếng gồm bốn khoá, nhiều trường cho đóng theo hai khoá một lần. Khi so sánh, hãy quy về cùng một đơn vị, ví dụ học phí cho một năm bốn khoá, cộng phí đăng ký, phí sách và bảo hiểm nếu trường thu kèm.
Một khoản khác cần nhìn riêng là tiền gửi vào tài khoản đóng băng nếu trường hoặc diện hồ sơ của bạn yêu cầu. Khoản này không mất đi mà được giải ngân dần để chi tiêu trong thời gian học, nhưng gia đình phải có đủ tiền mặt cùng lúc với học phí kỳ đầu và các khoản trước khi bay. Khi lập ngân sách, hãy ghi riêng một dòng cho dòng tiền này để không bị thiếu tiền mặt ở tháng nộp hồ sơ.
Học bổng làm thay đổi bức tranh đáng kể. Nhiều trường giảm học phí kỳ đầu cho sinh viên quốc tế theo cấp TOPIK, rồi xét các kỳ sau theo điểm trung bình. Khi lập ngân sách, nên tính hai kịch bản: không có học bổng, và có học bổng ở mức thấp nhất bạn chắc chắn đạt. Đừng lập ngân sách dựa trên mức học bổng cao nhất trong bảng.
Nhà ở: bốn lựa chọn và cái giá đi kèm
Ký túc xá của trường. Thường là lựa chọn an toàn và dễ dự toán nhất cho năm đầu: trả theo học kỳ, có khi kèm suất ăn, ở gần lớp, có người quản lý. Đổi lại là phòng chung, giờ giấc và nội quy chặt, có trường không đủ chỗ cho mọi du học sinh nên cần đăng ký sớm. Kỳ nghỉ hè, nghỉ đông có thể phải chuyển phòng hoặc trả thêm.
Phòng một người thuê ngoài (one-room). Phổ biến với sinh viên năm hai trở đi. Hợp đồng thường gồm tiền đặt cọc (bảo chứng) và tiền thuê hằng tháng, cộng phí quản lý, điện, gas, nước. Tiền đặt cọc lớn hay nhỏ tuỳ thoả thuận và khu vực; khoản này được trả lại khi hết hợp đồng nếu không có hư hỏng, nhưng gia đình phải có sẵn tiền mặt từ đầu.
Goshiwon và phòng trọ nhỏ. Phòng rất nhỏ, thường không cần đặt cọc lớn, có khi bao điện nước và cơm cơ bản. Hợp với giai đoạn chuyển tiếp hoặc người cần chi phí thấp, nhưng chật, cách âm kém, không hợp ở lâu dài, đặc biệt với người dễ căng thẳng.
Nhà chia sẻ (share house). Ở chung căn hộ với nhiều người, mỗi người một phòng, chung bếp và khu sinh hoạt. Chi phí nằm giữa ký túc xá và one-room, môi trường tốt để luyện tiếng nếu ở chung với người Hàn hoặc bạn quốc tế.
Những khoản hay bị quên khi lập ngân sách
Danh sách dưới đây là những khoản gia đình thường không tính tới, và sinh viên chỉ phát hiện ra khi đã sang:
- Mùa đông. Áo khoác, giày, đồ giữ ấm, và tiền sưởi trong phòng thuê ngoài. Hệ thống sưởi sàn chạy liên tục trong những tháng lạnh có thể làm hoá đơn tăng rõ rệt.
- Tháng đầu tiên. Chăn gối, dụng cụ bếp, thẻ điện thoại, thẻ giao thông, đồ dùng học tập, chi phí đi lại làm giấy tờ. Tháng đầu luôn tốn hơn các tháng sau.
- Phí làm thẻ người nước ngoài và gia hạn lưu trú, theo mức phí do cơ quan xuất nhập cảnh quy định tại thời điểm làm.
- Khám chữa bệnh. Bảo hiểm y tế chi trả phần lớn nhưng vẫn có phần tự chi trả; thuốc và khám răng có thể tốn hơn dự kiến.
- Vé máy bay về thăm nhà. Nhiều sinh viên về Việt Nam dịp Tết hoặc hè; vé mùa cao điểm đắt hơn hẳn.
- Chênh lệch tỷ giá. Học phí và tiền nhà tính bằng won; khi tỷ giá thay đổi, cùng một khoản won có thể tốn nhiều hoặc ít tiền đồng hơn lúc lập kế hoạch.
Cách xử lý đơn giản là cộng thêm một khoản dự phòng vào ngân sách năm đầu, và giữ khoản này riêng, không tiêu vào việc thường ngày. Nhiều gia đình đặt mức dự phòng khoảng một phần mười tổng ngân sách; quan trọng hơn con số là có sẵn khi cần.
Tự lập ngân sách năm đầu trong năm bước
Bạn chỉ cần bảng học phí của trường, trang ký túc xá và một bảng tính. Ví dụ dưới đây dùng ký hiệu thay cho số, để áp dụng cho bất kỳ trường nào:
- Chi phí trước khi bay (A): cộng phí hồ sơ, dịch thuật, hợp pháp hoá, khám sức khoẻ, phí visa, vé máy bay một chiều.
- Chi phí học tập (B): học phí cả năm (hệ tiếng bốn khoá hoặc đại học hai học kỳ), cộng phí nhập học nếu có, trừ học bổng ở mức chắc chắn đạt, cộng sách vở.
- Nhà ở (C): ký túc xá hai học kỳ cộng chỗ ở kỳ nghỉ; hoặc tiền thuê mười hai tháng cộng phí quản lý, điện nước, cộng tiền đặt cọc tính riêng.
- Sinh hoạt (D): ăn uống, đi lại, điện thoại, bảo hiểm y tế, tiêu vặt nhân với mười hai tháng; cộng thêm phần mùa đông và tháng đầu.
- Tổng năm đầu: A + B + C + D, cộng thêm khoản dự phòng. Quy ra tiền đồng theo tỷ giá thận trọng, tức tỷ giá cao hơn hiện tại một chút.
Ví dụ giả định để thấy tỷ trọng: một học viên hệ tiếng ở thành phố vùng, ở ký túc xá, nấu ăn thường xuyên, có thể thấy B và D chiếm phần lớn, C nhỏ hơn. Cùng người đó chuyển lên Seoul, thuê one-room, thì C có thể vượt B. Những tỷ trọng này mới là thứ đáng so sánh giữa các lựa chọn, không phải một con số tổng nghe được từ người khác.
Làm thêm bù được bao nhiêu và vì sao không nên tính vào ngân sách năm đầu
Du học sinh ở Hàn được làm thêm khi có giấy phép, trong giới hạn giờ do luật quy định, và được trả ít nhất bằng mức lương tối thiểu do Hàn công bố hằng năm. Với sinh viên chăm chỉ, tiền làm thêm từ năm thứ hai có thể trang trải được một phần đáng kể tiền ăn, tiền nhà. Nhưng có ba lý do không nên tính khoản này vào ngân sách năm đầu.
Thứ nhất, học viên hệ tiếng thường chỉ được xin phép làm thêm sau một thời gian lưu trú nhất định, nên mấy tháng đầu gần như không có thu nhập. Thứ hai, tìm được việc phù hợp cần tiếng Hàn đủ dùng; người mới sang thường chỉ làm được việc giản đơn, ít giờ. Thứ ba, chuyên cần và kết quả học tập là điều kiện để gia hạn lưu trú và giữ học bổng; người đi làm quá sức để bù ngân sách thiếu thường trả giá bằng điểm số.
Cách nhìn lành mạnh là coi tiền làm thêm như khoản giúp giảm dần sự hỗ trợ của gia đình từ năm thứ hai, và như cơ hội luyện tiếng, hiểu văn hoá làm việc. Danh mục chi phí du học trên trang có bài so sánh cách lập ngân sách giữa nhiều nước. Nếu muốn có người cùng điền bảng ngân sách theo trường cụ thể, đội tư vấn Global Gate Pass nhận đặt lịch, buổi đầu miễn phí và không ràng buộc.
Câu hỏi thường gặp
Du học Hàn Quốc tự túc có cần chứng minh tài chính không?
Có. Visa D-4 và D-2 đều yêu cầu chứng minh tài chính theo ngưỡng của diện visa, kèm giấy tờ nguồn thu nhập của gia đình. Một số trường hoặc diện hồ sơ còn yêu cầu gửi tiền vào tài khoản đóng băng, giải ngân dần trong thời gian học. Kiểm hướng dẫn hiện hành của Đại sứ quán.
Học ở Seoul đắt hơn thành phố vùng bao nhiêu?
Khoảng chênh lớn nhất nằm ở nhà ở, rồi đến ăn uống và đi lại. Học phí trường tư lớn ở Seoul cũng thường cao hơn đại học quốc gia vùng. Mức chênh cụ thể tuỳ trường và cách sống, nên so bằng bảng ngân sách điền theo từng trường thay vì một tỷ lệ chung.
Tiền đặt cọc thuê phòng có lấy lại được không?
Thường được trả lại khi hết hợp đồng nếu không có hư hỏng hay nợ tiền. Hãy đọc kỹ hợp đồng, chụp ảnh tình trạng phòng khi nhận, và tìm hiểu cách kiểm tra quyền sở hữu, nợ thế chấp của căn nhà trước khi đặt cọc lớn, nhờ người hiểu tiếng Hàn đọc cùng.
Bảo hiểm y tế ở Hàn có bắt buộc với du học sinh không?
Du học sinh thuộc diện tham gia bảo hiểm y tế quốc gia và đóng phí hằng tháng, có mức áp dụng riêng cho du học sinh. Nợ phí bảo hiểm có thể gây khó khăn khi gia hạn lưu trú. Thời điểm bắt đầu tham gia theo diện visa, nên hỏi phòng quốc tế ngay khi sang.
Có nên mang nhiều tiền mặt sang Hàn không?
Chỉ nên mang lượng vừa đủ cho những ngày đầu và tuân thủ quy định khai báo ngoại tệ khi xuất nhập cảnh. Phần lớn chi tiêu nên chuyển qua tài khoản ngân hàng mở tại Hàn sau khi có thẻ người nước ngoài, hoặc theo hướng dẫn của trường.
Học phí đại học Hàn đóng một lần hay theo kỳ?
Thường đóng theo học kỳ, trước khi kỳ học bắt đầu. Hệ tiếng thường đóng theo khoá hoặc hai khoá một lần. Học bổng giảm học phí thường được trừ thẳng vào hoá đơn kỳ đó. Đọc kỹ chính sách hoàn học phí nếu thôi học hoặc trượt visa.