Chọn thành phố du học ở Philippines nên đi sau chọn ngành và trường: Metro Manila là nơi có các đại học lớn nhất và nhiều lựa chọn ngành sức khoẻ, kinh doanh, kỹ thuật nhất; Cebu cân bằng giữa đô thị lớn, sân bay quốc tế và chi phí thấp hơn; Baguio trên núi mát quanh năm, nhịp sống sinh viên, hợp người cần tập trung; Iloilo và Dumaguete là thành phố đại học nhỏ, chi phí dễ chịu, nhịp chậm; Davao ở Mindanao trật tự nhưng cần theo dõi khuyến cáo an ninh của vùng.
Mỗi thành phố khác nhau ở ngôn ngữ địa phương, khí hậu, giao thông, giá thuê nhà và mức độ quen thuộc với sinh viên quốc tế. Bài này đi qua từng nơi bằng những thông tin ổn định, rồi tổng hợp thành bảng so sánh và một chuỗi câu hỏi để gia đình tự lọc. Không có thành phố nào tốt nhất cho mọi người; có thành phố hợp với ngành, tính cách và ngân sách của bạn.
Metro Manila: nhiều trường nhất, nhịp nhanh nhất
Metro Manila (Vùng Thủ đô Quốc gia) gồm 16 thành phố và một đô thị, dân số khoảng 13,5 triệu người theo điều tra dân số năm 2020. Các đại học lớn tập trung ở vài cụm: khu "vành đai đại học" ở Sampaloc và quanh đó thuộc thành phố Manila, nơi có Đại học Santo Tomas và nhiều trường khác; cụm Katipunan ở Quezon City với Ateneo de Manila và UP Diliman; và đại lộ Taft với De La Salle. Các khu kinh doanh như Makati và Bonifacio Global City ở Taguig có nhiều căn hộ hiện đại nhưng giá thuê cao.
Ưu điểm của Manila là lựa chọn: nhiều trường, nhiều ngành, bệnh viện lớn cho sinh viên y và điều dưỡng thực hành, sân bay quốc tế với chuyến bay thẳng về Hà Nội và TP.HCM, cơ quan đại diện Việt Nam đặt tại đây. Nhược điểm là tắc đường nặng, ngập cục bộ mùa mưa, không khí ô nhiễm ở các trục lớn và chi phí nhà ở cao nhất nước. Đi lại dựa vào tàu điện trên cao các tuyến LRT, MRT, xe jeepney, xe buýt và gọi xe qua ứng dụng.
Lời khuyên thực tế cho sinh viên Manila: ở gần trường, càng gần càng tốt, vì mười cây số ở Manila giờ cao điểm có thể mất hơn một tiếng. Khu nhà trọ sinh viên quanh các trường lớn rất phát triển, nhiều toà nhà có bảo vệ và phòng chung. Học ở Manila hợp với người thích đô thị lớn, cần môi trường chuyên ngành sâu và chịu được nhịp sống ồn ào.
Cebu: đô thị lớn thứ hai, có biển và sân bay quốc tế
Metro Cebu là vùng đô thị lớn thứ hai của Philippines, trung tâm kinh tế và giáo dục của miền Trung (Visayas). Sân bay quốc tế Mactan-Cebu nằm trên đảo Mactan, nối thành phố với nhiều điểm trong khu vực; tuỳ thời điểm có chuyến bay thẳng hoặc phải nối chuyến qua Manila để về Việt Nam. Ngôn ngữ địa phương là tiếng Cebuano, nhưng tiếng Anh dùng rộng rãi trong trường học, cửa hàng, cơ quan.
Cebu có các trường đại học lâu đời như Đại học San Carlos, cơ sở UP Cebu, cùng nhiều trường tư mạnh về kỹ thuật, công nghệ thông tin, kinh doanh, khách sạn – du lịch. Ngành công nghệ thông tin và dịch vụ thuê ngoài phát triển, các khu nghỉ dưỡng ven biển là nơi thực tập tự nhiên cho sinh viên du lịch. Chi phí sống nhìn chung thấp hơn Manila, dù khu trung tâm và khu căn hộ mới cũng không rẻ.
Nhược điểm của Cebu là giao thông nội đô cũng tắc vào giờ cao điểm, và đây là vùng có bão đi qua trong mùa mưa. Cebu hợp với người muốn một đô thị đủ lớn, đủ tiện nghi nhưng nhẹ nhàng hơn Manila, thích biển và cần sân bay quốc tế gần.
Baguio: thành phố mùa hè trên núi
Baguio nằm ở vùng núi Cordillera phía bắc đảo Luzon, ở độ cao khoảng 1.500 mét, được gọi là "thủ đô mùa hè" của Philippines vì khí hậu mát quanh năm, nhiệt độ thấp hơn hẳn vùng đồng bằng. Từ Manila đi đường bộ mất khoảng bốn đến sáu tiếng tuỳ đường và giao thông; thành phố không phải điểm đến của các chuyến bay thương mại thường xuyên, nên về Việt Nam thường phải xuống Manila hoặc Clark.
Baguio là thành phố sinh viên thực thụ với các trường như Đại học Saint Louis, UP Baguio, Đại học Cordilleras, Đại học Baguio. Không khí học tập, nhịp sống chậm hơn, ít thú vui đô thị hơn, chi phí sinh hoạt thường thấp hơn Manila. Ngôn ngữ phổ biến gồm tiếng Ilocano và Tagalog, tiếng Anh dùng rộng rãi. Vùng núi xung quanh có văn hoá các dân tộc bản địa Cordillera, ruộng bậc thang và chợ nông sản phong phú.
Cần biết: mùa mưa ở Baguio rất nhiều mưa, bão có thể gây sạt lở làm gián đoạn các tuyến đường lên núi trong vài ngày. Nhà ở đây không cần máy lạnh nhưng cần đồ ấm cho những tháng lạnh và đêm có sương. Baguio hợp với người cần tập trung học, thích khí hậu mát, không ngại thành phố nhỏ và đường đèo.
Iloilo và Dumaguete: thành phố đại học nhỏ, nhịp chậm
Iloilo ở vùng Tây Visayas là thành phố có nhiều trường đại học lâu đời, trong đó có các trường tư như Central Philippine University, Đại học San Agustin và trường công lập West Visayas State University; cơ sở UP Visayas nằm ở Miagao, cách thành phố khoảng một giờ. Ngôn ngữ địa phương là tiếng Hiligaynon. Thành phố được biết tới với đường phố tương đối sạch, sông Iloilo có đường đi bộ ven bờ, ẩm thực địa phương phong phú và chi phí sống dễ chịu. Iloilo có sân bay với chuyến bay nội địa thường xuyên tới Manila.
Dumaguete trên đảo Negros là thành phố nhỏ ven biển, nổi tiếng nhờ Đại học Silliman và được người Philippines gọi là thành phố của những người hiền hoà. Sinh viên chiếm một phần đáng kể dân số, nhịp sống chậm, chi phí thấp, gần các điểm lặn biển và đảo nhỏ. Đổi lại, lựa chọn trường và ngành hẹp hơn, việc đi lại về Việt Nam luôn phải nối chuyến qua Manila hoặc Cebu.
Hai thành phố này hợp với người thích yên tĩnh, ngân sách vừa phải, học những ngành mà trường địa phương làm tốt như điều dưỡng, giáo dục, khoa học biển, kinh doanh. Không hợp với người cần nhiều lựa chọn chuyên ngành, thích nhịp sống đô thị lớn hoặc cần về nhà thường xuyên.
Davao và Mindanao: trật tự nhưng cần theo dõi khuyến cáo
Davao là thành phố lớn nhất Mindanao, rộng về diện tích, có tiếng về các quy định đô thị nghiêm như cấm hút thuốc nơi công cộng, và được nhiều người đánh giá là trật tự. Thành phố có các trường như Ateneo de Davao, Đại học Mindanao, cơ sở UP Mindanao, và nằm ở vùng ít bị bão trực tiếp hơn miền Bắc và miền Trung Philippines. Chi phí sống thấp hơn Manila.
Tuy vậy, một số khu vực ở Mindanao, đặc biệt các tỉnh phía tây nam và quần đảo Sulu, nằm trong khuyến cáo hạn chế đi lại của nhiều nước vì lý do an ninh. Khuyến cáo có thể thay đổi; trước khi chọn bất kỳ trường nào ở Mindanao, hãy đọc khuyến cáo đi lại của Bộ Ngoại giao Việt Nam và một vài nước khác, hỏi trường về tình hình thực tế và chính sách an toàn cho sinh viên quốc tế, và hạn chế di chuyển tới các vùng được khuyến cáo.
Mindanao không phải lựa chọn mặc định cho du học sinh Việt Nam, nhưng cũng không nên loại bỏ vì định kiến. Với người có lý do cụ thể, như ngành nông nghiệp nhiệt đới hay một chương trình phù hợp, Davao có thể là nơi học tốt nếu gia đình theo dõi khuyến cáo nghiêm túc.
Chỗ ở: ký túc xá, nhà trọ sinh viên hay căn hộ
Ký túc xá của trường. An toàn nhất cho năm đầu và cho học sinh nhỏ tuổi: có quản lý, giờ giấc, gần lớp học. Số chỗ cho sinh viên quốc tế thường có hạn, phải đăng ký sớm ngay khi có thư chấp nhận. Hỏi rõ ký túc xá có mở cửa trong kỳ nghỉ không, vì một số nơi đóng cửa dịp hè.
Nhà trọ sinh viên quanh trường. Ở Manila, quanh các cụm trường lớn có rất nhiều toà nhà dành cho sinh viên, phòng đơn hoặc phòng chung, thường có bảo vệ và quy định giờ về. Ở Baguio, Iloilo, Dumaguete, nhà trọ gia đình phổ biến hơn. Trước khi đặt cọc, xem tận nơi hoặc nhờ người quen xem, hỏi tiền điện tính thế nào vì điện ở Philippines đắt và máy lạnh làm hoá đơn tăng mạnh.
Căn hộ chung cư. Tiện nghi và riêng tư hơn, hợp với sinh viên sau đại học hoặc ở ghép nhiều người. Hợp đồng thường yêu cầu đặt cọc và trả trước vài tháng; đọc kỹ điều khoản trả cọc và phí quản lý. Ở các khu kinh doanh như Makati, BGC hay khu trung tâm Cebu, giá thuê cao hơn hẳn khu quanh trường.
Nguyên tắc chung ở mọi thành phố. Ưu tiên gần trường, có bảo vệ, đường về ban đêm sáng và đông người; tránh chuyển khoản đặt cọc cho người chưa gặp qua các trang rao vặt; giữ hợp đồng và biên nhận vì ACR I-Card và giấy tờ cư trú cần địa chỉ chính xác.
So sánh nhanh sáu thành phố
Bảng dưới tổng hợp ở mức định tính. Chi phí là so sánh tương đối giữa các thành phố, không phải con số; giá thuê nhà phụ thuộc rất nhiều vào khu và loại chỗ ở.
| Thành phố | Thế mạnh | Khí hậu | Chi phí tương đối | Đi lại về Việt Nam | Hợp với |
|---|---|---|---|---|---|
| Metro Manila | Nhiều trường, ngành, bệnh viện lớn nhất | Nóng ẩm, mùa mưa ngập cục bộ | Cao nhất | Bay thẳng | Người cần chuyên ngành sâu, thích đô thị |
| Cebu | Đô thị lớn, kỹ thuật, du lịch, biển | Nóng ẩm, có bão | Trung bình | Thẳng hoặc nối chuyến | Người muốn cân bằng |
| Baguio | Thành phố sinh viên, yên tĩnh | Mát quanh năm, mưa nhiều | Thấp đến trung bình | Qua Manila hoặc Clark | Người cần tập trung |
| Iloilo | Trường lâu đời, đời sống dễ chịu | Nóng ẩm, có bão | Thấp | Nối chuyến | Người thích yên, ngân sách vừa |
| Dumaguete | Silliman, khoa học biển | Nóng ẩm | Thấp | Nối chuyến | Người thích thành phố nhỏ |
| Davao | Trật tự, ít bão trực tiếp | Nóng ẩm | Thấp đến trung bình | Nối chuyến | Người có lý do cụ thể, theo dõi khuyến cáo |
Sau khi đọc bảng, hãy tự trả lời: ngành của mình có trường mạnh ở thành phố nào; mình chịu được tắc đường và ồn ào tới mức nào; gia đình muốn bay sang thăm trong ngày hay chấp nhận nối chuyến; và ngân sách nhà ở có đủ cho khu an toàn gần trường không. Nếu cần người cùng cân các yếu tố này cho trường hợp cụ thể, đội tư vấn Global Gate Pass tại TP.HCM nhận đặt lịch, buổi đầu miễn phí.
Câu hỏi thường gặp
Thành phố nào ở Philippines an toàn nhất cho du học sinh?
Không có xếp hạng chính thức đáng tin. Các thành phố đại học như Baguio, Iloilo, Dumaguete thường được sinh viên đánh giá là yên bình; Manila và Cebu có rủi ro đô thị cao hơn như móc túi, lừa đảo. Quan trọng hơn tên thành phố là chọn chỗ ở an toàn gần trường và theo hướng dẫn của trường.
Mùa bão ở Philippines ảnh hưởng việc học thế nào?
Mùa mưa bão thường rơi vào khoảng tháng Sáu tới tháng Mười Một. Khi có bão mạnh, trường có thể cho nghỉ học và chuyển sang học trực tuyến vài ngày; giao thông, điện có thể gián đoạn. Nên theo dõi thông báo của PAGASA và trường, dự trữ nước, đồ ăn, sạc dự phòng trong mùa này.
Không biết tiếng địa phương có khó sống không?
Ở các thành phố lớn và trong trường học, tiếng Anh đủ cho hầu hết sinh hoạt hằng ngày. Học vài câu chào hỏi bằng tiếng Tagalog, Cebuano hay Hiligaynon tuỳ nơi giúp hoà nhập và mặc cả ở chợ dễ hơn, nhưng không phải điều kiện bắt buộc.
Học ở Baguio có cần đồ ấm không?
Có. Baguio ở độ cao khoảng 1.500 mét nên mát hơn vùng đồng bằng nhiều, những tháng cuối và đầu năm ban đêm khá lạnh. Một áo khoác, áo giữ nhiệt và chăn ấm là đủ. Ngược lại, máy lạnh thường không cần, giúp tiết kiệm tiền điện so với Manila hay Cebu.
Có nên thuê căn hộ ở Makati hay BGC khi học ở Manila không?
Chỉ nên nếu trường bạn ở gần đó. Makati và BGC là khu kinh doanh hiện đại, an toàn nhưng giá thuê cao và có thể cách xa các trường lớn ở Quezon City hay Sampaloc. Với sinh viên, ở gần trường thường tiết kiệm cả tiền và thời gian hơn ở khu đẹp.
Từ các thành phố ngoài Manila về Việt Nam có tiện không?
Từ Cebu, tuỳ thời điểm có thể có chuyến thẳng hoặc phải nối chuyến; từ Baguio cần xuống Manila hoặc Clark; từ Iloilo, Dumaguete, Davao thường nối chuyến qua Manila hoặc Cebu. Gia đình hay về thăm nhà nên tính thêm thời gian và chi phí này khi chọn thành phố.